2209/A ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJELERİ DESTEĞİ PROGRAMI
Görsel Habercilikte Yapay Zekânın Rolü
Proje Yürütücüsü: Barış Şıvka
Danışman: Prof. Dr. Zaliha İnci Karabacak
Tarih: 18/07/2025 – 13/01/2026
Destek Programı: TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destek Programı
Projenin Amacı
Bu proje, yapay zekâ teknolojilerinin görsel habercilik üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle yapay sinir ağları, derin öğrenme modelleri ve üretken yapay zekâ araçlarının haber görsellerinin üretimi, doğruluk kontrolü ve etik boyutları üzerindeki rolü araştırılmıştır.
Günümüzde medyada görsel iletiler bilginin en hızlı aktarım aracı haline gelmiş olsa da, bu durum manipülasyon riskini ve doğruluk kontrolü gereksinimini artırmıştır.
Yöntem ve Araştırma Süreci
Proje hem teorik hem de uygulamalı bir araştırma yaklaşımıyla yürütüldü:
1. Literatür Taraması
Yapay zekânın habercilikteki etik ve teknik etkileri incelendi.
Reuters, AP, Anadolu Ajansı ve TRT gibi kurumların YZ entegrasyon stratejileri analiz edildi.
"Yapay zekâ ile üretilen sahte görsellerin dezenformasyonun yayılma hızını artırdığı" gibi bulgular değerlendirildi.
2. Anket Çalışması (120 Katılımcı)
TOBB ETÜ Görsel İletişim Tasarımı öğrencileriyle kapsamlı bir anket yapıldı. Ön-test ve son-test karşılaştırmalarıyla öğrencilerin bilgi düzeyi, etik kaygıları ve teknolojiye bakış açıları ölçüldü.
Öne çıkan bulgular:
YZ teknik bilgi düzeyi eğitim yılıyla birlikte doğrusal olarak arttı.
Manipülasyon endişesi tüm sınıflarda %80–93 aralığında seyretti.
Eğitim sonrası doğruluk kontrolüne güven oranı %40,8'den %80,8'e yükseldi.
"Öğrencilerin %96,6'sı yapay zekâ destekli haberciliğin gelecekte kesinlikle yaygınlaşacağını öngörmektedir."
3. Yarı Yapılandırılmış Görüşmeler
TRT ve Anadolu Ajansı profesyonelleriyle yapılan görüşmelerde:
YZ'nin hız ve doğruluk denetimi sağladığı,
Ancak etik riskler nedeniyle insan denetiminin zorunlu olduğu vurgulandı.
"Yapay zekânın tamamen bağımsız bir üretici değil, denetim ve destek aracı olarak konumlandırılması gerektiği" ifade edildi.
4. Seminer ve Eğitim Çalışması
"Haber Ajanslarında Görsel Habercilikte Yapay Zekânın Rolü" başlıklı bir seminer düzenlendi. Seminer sonrası öğrencilerin bilgi düzeyinde ve teknolojiye yönelik tutumlarında belirgin iyileşme gözlemlendi.
"Haber Ajanslarında Görsel Habercilikte Yapay Zekânın Rolü Semineri"
Tarih: 05.12.2025
Yer: TOBB ETÜ, MTF Stüdyo 13
Konuk Uzman: Grafik Tasarımcı & Veri Görselleştirme Uzmanı Mevlüt Eren
Bu seminer, TÜBİTAK 2209-A araştırma projesi kapsamında düzenlenen akademik etkinliklerden biri olarak, görsel habercilik alanında yapay zekâ teknolojilerinin güncel etkilerini, dönüşüm potansiyelini ve etik boyutlarını ele almak üzere gerçekleştirilmiştir.
Etkinlikte, grafik tasarım ve veri görselleştirme alanında uzman olan konuk konuşmacı, medya sektöründe hızla gelişen yapay zekâ tabanlı uygulamaların haber üretiminden doğruluk kontrolüne, görsel içerik analizinden otomatik raporlama sistemlerine kadar uzanan çok katmanlı etkilerini detaylı bir şekilde aktarmıştır.
Öne Çıkan Bulgular
YZ'nin habercilikte kullanımına yönelik farkındalık önemli ölçüde arttı.
Etik kaygılar yüksek olsa da, teknolojinin faydalarına yönelik kabul güçlendi.
Manipülasyon endişesi eğitim sonrası %34 puan azaldı.
Öğrenciler YZ'yi artık bir "rakip" değil, "verimlilik asistanı" olarak görmeye başladı.
Sonuç
Bu proje, görsel habercilikte yapay zekânın teknik, etik ve toplumsal etkilerini çok yönlü bir şekilde ele alarak hem akademik hem de sektörel açıdan önemli bir katkı sunmuştur.
Yapay zekâ artık bir tehdit değil, doğru kullanıldığında denetlenebilir bir verimlilik partneridir.
Proje Çıktıları
3.360 veri girişinden oluşan kapsamlı anket veri seti
Sınıf bazlı analiz raporları
Seminer sunumu ve eğitim materyalleri
Görselleştirilmiş istatistiksel tablolar
Etik değerlendirme ve uzman görüşleri